เหนื่อยล้า แต่เปลือกตาที่ดื้อดึงไม่ยอมปิดลงง่ายๆ

หลังผ่านการสอบปลายภาคของวิชาเรียนตัวแรก ประวัติปรัชญาตะวันออก ก็ยังต้องผจญมรสุมเปเปอร์ต่อไปอีกระยะหนึ่ง พร้อมๆกับมรสุมการสอนที่ประเดประดัง

.... เรื่องบางเรื่อง.....พอมาเจอเองจึงรู้

เมื่อไหร่หนอ...พ่อแม่จะเลิกบังคับลูกให้เรียนหนังสือที่ลูกไม่ชอบ

เมื่อไหร่หนอ...ลูกๆจะมีปากเสียงกล้ายืนยันความคิดตัวเอง

เมื่อไหร่หนอ...คนที่มีการศึกษาจะมองอะไรด้วยสายตาอันยาวไกล

เทื่อไหร่หนอ...สายตาที่ยาวไกลจะเป็นคุณสมบัติที่ทุกคนมี

เมื่อไหร่หนอ...คนมีการศึกษาจะลงมือทำอะไรให้คนอื่น

เมื่อไหร่หนอ...ที่คนทุกคนสามารถทำอะไรให้คนอื่นได้เสมอกัน

เมื่อไหร่หนอ...คนมีการศึกษาจะตระหนักอคติในตัวตน

เมื่อไหร่หนอ...สังคมจะตระหนักรู้อคติที่ตนเองสร้างกับคนอื่นๆในสังคม

เมื่อไหร่หนอ...จึงจะมีการศึกษาทางเลือกให้กับเป้าหมายแบบต่างๆเสียที

เมื่อไหร่หนอ...ความแตกต่างจะเติบโตท่ามกลางความเหมือน

เมื่อไหร่หนอ...ความเหมือนจะไม่กลายเป็นการทำตามๆกัน

เมื่อไหร่หนอ...การศึกษาจะสร้างคนให้เป็นคนได้ แม้จะเรียนได้แค่ประถมหรือมัธยม

เมื่อไหร่หนอ...คนจะเป็นคนได้แม้การศึกษาไม่เอื้อต่อการสร้างคนให้เป็นคน

เมื่อไหร่หนอ...มหาวิทยาลัยจะสร้างบัณฑิตที่สมนามได้เสียที

เมื่อไหร่หนอ...ที่บัณฑิตจะตระหนักรู้ถึงความไม่สมนามของตนเอง

เมื่อไหร่หนอ...การขายความรู้แบบกินด่วนจะหมดไปจากที่ที่เราอยู่เสียที

เมื่อไหร่หนอ...ที่สังคมจะไม่ฉกฉวยเอาทุกความต้องการมาเป็นช่องทางทำกำไร

เมื่อไหร่หนอ...ที่เราจะสามารถทำความรู้ให้เป็นสิ่งที่มีค่าแก่ตัวเอง ไม่ใช่เป็นเพียงใบเบิกทาง

เมื่อไหร่หนอ...ที่เราสามารถแสวงหาความรู้ได้โดยไม่ติดกับห่วงโซ่ข้อจำกัด

เมื่อไหร่หนอ...ที่เราจะรู้ว่าข้อจำกัดนั้นไม่มีอยู่จริง

เมื่อไหร่หนอ...จังหวะการหายใจที่ถี่กระชั้นของเมืองหลวงจะลดลงเป็นเพียงจังหวะที่ไม่บีบเค้นหัวใจผู้อาศัยจนเกินไป

เมื่อไหร่หนอ....ที่ผู้อาศัยทุกคนจะช่วยกันสร้างท่วงทำนองของเมืองหลวงแบบใหม่ขึ้นมา

และเมื่อไหร่หนอ...เราจะมีหัวใจที่เอาไว้มองคนอื่นๆนอกจากตนเอง

และเมื่อไหร่หนอ...หัวใจของคนอื่นจะกว้างพอที่จะบรรจุเราไว้ในนั้นด้วย

ความคิดไม่สามารถสร้างคนให้คิดได้ ถ้าคนผู้นั้นไม่ยอมคิดที่จะใช้ความคิด

ความรู้คงตกตะกอนนอนก้น หากไม่รู้จักกวนให้ขุ่นมัว

ความซื่อสัตย์จักไม่เกิดหากยังยินดีในผลประโยชน์ที่ได้จากความซื่อสัตย์ของคนอื่น

การมองอย่างฉาบฉวยยังคงแฝงตัวชิดใกล้ หากมองอย่างเผินผิว

แล้วบัณฑิตจักเป็นบัณฑิตได้หรือ....ถ้ายังมีสิ่งเหล่านี้....

การมีสิ่งเหล่านี้ไม่น่ากลัวไปกว่าการมีแต่ไร้การตระหนัก

การไร้การตระหนักไม่น่ากลัวไปกว่าการไม่ใส่ใจที่จะตระหนัก

การไม่ใส่ใจที่จะตระหนักไม่น่ากลัวไปกว่าการตระหนักแต่ไม่เปลี่ยนแปลง

การตระหนักแต่ไม่เปลี่ยนแปลงไม่น่ากลัวไปกว่าการยินดีในการไม่เปลี่ยนแปลงนั้น